پژمان جوزی

مهندس معمار

نوشتاری از  مهندس پیمان جوزی  در روزنامه دنیای اقتصاد در باب سنگ های ساختمانی ایران.
 
ایران یکی از غنی‌ترین نقاط روی کره‌هستی به لحاظ برخورداری از منابع زیبا و متنوع سنگ است. دامنه‌ای وسیع که از جنوب تا کردستان، خراسان و.. گسترانیده شده است. اعتقاد دارم زیبایی و تنوع نهفته در منابع سنگ ایران در هیج جای دنیا وجود ندارد. طی نزدیک به ۲۵ سال فعالیت در حوزه صنعت ساختمان به‌طور کلی روند حرکتی این صنعت را روندی رو به رشد با شیب ملایم ارزیابی می‌کنم.
 
طی این سال‌ها رویه‌های استحصال سنگ از معادن به‌جای استفاده از روش‌های قدیمی‌با بهره‌وری پایین و درصد ضایعات بالا، به سمت روش‌های نوین برش با درصد ضایعات به مراتب پایین‌تر گذار کرده است. حتی در برخی از سنگ‌ها ما دسترسی به تکنولوژی‌های فرآوری بسیار مناسبی داریم که امکان استفاده از محصولات سنگی با کیفیت را برای مصرف‌کنندگان میسر کرده است. این عوامل موجب شده‌همواره سنگ ایرانی انتخاب اول ما برای استفاده در پروژه‌ها و فعالیت‌های ساختمانی باشد.
 
زنجیره تولید صنعت سنگ در کنار استخراج صحیح در معادن و فرآوری مناسب محصولات سنگی، به‌نوعی با همگرایی معماران در استفاده از سنگ ایرانی  تکمیل خواهد شد. ورود تقاضای موثر این قشر به صنعت بدون شک انگیزه لازم به تولیدکنندگان داخلی برای افزایش ظرفیت تولیدی و بهبود سطح کیفی محصولات را خواهد داد امری که نهایت منجر به توسعه این صنعت خواهد شد. اما در شکل‌دهی مناسب تقاضای بازار برای محصولات داخلی، بخش تولید نیز باید تا حد امکان پویایی لازم را داشته باشد. لازمه مصرف سنگ توسط معماران و فعالان حوزه سنگ، معرفی دقیق و همه‌جانبه آن است.
 
برای مثال انجام تبلیغات یا امکان مقایسه این سنگ با نمونه‌های خارجی نقش مهمی‌در تحریک انگیزه متقاضیان خواهد داشت. بنابراین ایجاد چهارچوبی برای هدایت تقاضا به سمت بازار داخلی هم همت معماران و فعالان حوزه سنگ را می‌طلبد و هم تولیدکنندگان. در حال حاضر صنعت سنگ کشور باوجود مشکلاتی که تولیدکنندگان و معدن‌داران به آن واقفند، در مسیر صحیحی در حال حرکت است و اقداماتی از این قبیل می‌تواند سرعت رشد صنعت سنگ  را افزایش دهد.
 
سنگ محصولی پر دامنه و پر تنوع است که‌هر یک از انواع آن ویژگی منحصر به فرد و زیبایی خاص خود را دارد. خوشبختانه برخی انواع سنگ به‌طور انحصاری تنها در کشور ما وجود دارند که این یک مزیت نسبی و فرصت استثنایی برای رشد صنعت سنگ بوجود آورده است. معادن مرمر ما در نوع خود همچون جواهری بی‌بدیل هستند که خاستگاهی جهانی دارند. این چنین محصولاتی نیازمند حمایت مناسب هستند تا بتوانند به جایگاه حقیقی خود چه در بازار داخلی و چه در بازار خارجی برسند. این حمایت از مجاری گوناگون خواه اراده و خواست خود صنعت‌گران حوزه سنگ،  خواه حمایت و پشتیبانی دولت قابلیت رسوخ در صنعت سنگ را دارند. آن‌چه در این میان حائز اهمیت است این موضوع است که سنگ نیز همچون سایر منابع معدنی نظیر نفت، در صورت فرآوری و ایجاد ارزش افزوده مناسب به‌مراتب نقش پررنگ‌تری در توسعه ابعاد اقتصادی کشور خواهند داشت. اگرچه در حال حاضر در مسیر فرآوری و صادرات سنگ قدم گذاشته‌ایم اما بسیاری ازمحصولات ما در صورت فرآوری مناسب، رقیبی در بازارهای جهانی نخواهند داشت. بنابراین توجه به این منابع ارزشمند در توسعه اقتصاد غیر نفتی امری در خور توجه است.
 
بررسی روند ۲۰ ساله صنعت سنگ بیان‌گر گذاری منطقی به سمت بهبود وضعیت تکنولوژیک و فرآوری در این بخش از صنعت کشور است. اگر بیان می‌شود که دامنه تنوع سنگ‌های وطنی در سطح مناسبی قرار دارد، باید بیان کنم در صورت فرآوری مناسب، این دامنه تنوع به مراتب گسترده‌تر نیز خواهد شد. گاه یک فرآوری مناسب در نوعی سنگ موجب معرفی چند محصول جدید در بازار سنگ می‌شود. محصولاتی که‌هریک می‌توانند بازاری جدید با حجم تقاضای مناسب را به سمت صنعت سنگ هدایت کنند. بنابراین می‌توان گفت در سایه تمرکز بر بهبود فرآوری محصولات وطنی، می‌توان چشم‌اندازی روشن برای آینده این صنعت متصور بود. در حال حاضر به‌عنوان یکی از مصرف‌کنندگان حقیقی محصولات داخلی، باید اذعان کنم این محصولات به لحاظ قیمتی در سطح به مراتب پایین‌تری نسبت به نمونه‌های مشابه خارجی قرار دارند. علاوه بر این کیفیت بسیاری از محصولات نیز در سطح مناسبی قرار دارد. اما در این میان نباید از نقش بسترهای شناسایی سنگ به مصرف‌کنندگان غافل شد. بدون شناخت صحیح و معرفی محصولات سنگی نمی‌توان انتظار داشت در میان انبوه محصولات موجود گرایش اصلی به سمت بازارهای داخلی باشد. برگزاری کارگروه‌هایی متشکل از معماران و فعالان حوزه سنگ برای معرفی و مقایسه سنگ‌های وطنی می‌تواند در این زمینه مثمرثمر واقع شود. علاوه بر این برگزاری نمایشگاه‌ها، انجمن‌ها و نشست‌ها که در حقیقت کانال‌هایی برای تعامل بیشتر فعالان حوزه سنگ با یکدیگر است نقشی تعیین‌کننده در بهبود مستمر وضعیت صنعت سنگ  و تلاش در رفع موانع موجود خواهد داشت.
 
سنگ ایرانی یک نمونه بی‌همتا در محصولات سنگی دنیاست که لازمه رشد و توسعه صنعت آن همکاری تمامی‌اجزای صنعت سنگ  با یکدیگر است. امید دارم در سایه‌همکاری تمامی‌فعالان بتوان از این موهبت الهی حداکثر بهره را برد.