سنگ تراورتن

سنگ تراورتن جزء سنگ های آهکی متخلخل است و یکی از سنگ های پر مصرف در صنعت ساختمان سازی است. سنگ تراورتن از ته نشین شدن رسوبات آب داغ و یا سرد در غارها به وجود آمده است و درصد بالایی از ترکیبات آن شامل: کلسیم، استالاکتیت و استاگمتیت می باشند. سنگ تراورتن بیشتر در رنگ های قرمز، لیمویی، زرد، قهوه ای، خاکستری، سیاه و سفید مشاهده می شوند و به صورت اتفاقی دارای رگه و یا بدون رگه می باشند. از عوامل تاثیر گزار بر روی شکل گیری رنگ و طرح سنگ های تراورتن ترکیبات موجود در آن همچون آهن، کلسیم و دیگر ناخالصی ها می باشد و هرچه عناصر محلول در آب این منابع کمتر باشد، رنگ سنگ روشن‌تر خواهد بود. مقاومت خوب، زیبایی و صیقل پذیری عالی  و دیگر مزایای سنگ تراورتن موجب شده تا استفاده از  این سنگ در نماهای ساختمانی بسیار متداول شود. یکی از خواص خوب این سنگ عایق حرارتی و صوتی بودن  آن می باشد، که حفره های داخل سنگ این خاصیت را ایجاد نموده اند و یکی دیگر از مزایای حفره های موجود در سنگ تراورتن، افزایش استحکام سنگ نصب شده می باشد که با نفوذ سیمان به داخل این حفره ها چسبندگی سنگ به دیواره افزایش می یابد.حفرات موجود در سنگ تراورتن به دلیل فضای اشغال شده توسط گازهای موجود در آبهای گرم منبع رسوب گزاری می باشد که مانع ایجاد یک توده سنگ فشرده می شوند.

معایب سنگ تراورتن

عدم یکنواخت بودن رنگ و طرح یکی از معایب سنگ تراورتن است و همچنین مقاومت پایین آن در برابر سرما. در صورت خیس بودنسنگ تراورتن و رسیدن دمای محیط به دمای انجماد، این سنگ فوری خرد می شود و به همین سبب در زمان نگهداری طولانی مدت کوپ های تراورتن در هوای سرد حتماً  آنها را می پوشانند.

سرانه تولید سنگ تراورتن کشورمان، به دلیل افزایش تقاضا، در طی سالهای اخیر افزایش یافته  که در سالهای پیش از 1381 این نوع از سنگ به عنوان سنگی ارزان قیمت شناخته می شد و در بازار داخل مورد توجه قرار نمی گرفت تا با ورود رزین به بازار و جایگزین شدن رزین به جای استفاده از بتونه و سیمان برای پر کردن تخلخلهای سطحی، استفاده ازسنگ تراورتن مورد استقبال قرار گرفت و نیز زیبایی منحصر به فرد آن همراه با قیمت مناسب باعث افزایش فروش در بازار شده است.
از دیگر معایب  سنگ تراورتن جذب آب نسبتاً بالای آن می‌باشد. این نقیصه نیز با ورود رزین به بازار و استفاده از آن در حین فرآوری و پولیش، باعث کم شدن میزان جذب آب شده و از مزایای آن دیرتر کثیف شدن سنگ می باشد. بنابراین کیفیت ساب و رزین استفاده شده در حین فرآوری، در مدت حفظ ماندگاری و زیبایی سنگ تراورتن تاثیر قابل توجهی می گذارند.
در طراحی نمای ساختمان به سبک نمای رومی تمام و یا بخش اعظمی از نمای ساختمان با سنگ تراورتن پوشش داده می شود.

سنگ تراورتن معایب

 تراورتن ها ســنگهاي آهكي ســخت و متخلخل و غالباً سفيدی هســتند كه از کربنات کلسیم ( CaCO3 ) تشکیل شده اندو حاصل رســوب گذارى، به ويژه توســط چشــمه هاى آبگــرم و يا رودخانه ها هستند. تراورتن  يك سنگ سخت و نيمه بلورى است كه اغلب به علت وجود تركيبات آهن يــا برخى نا خالصى هاى ديگــر به رنگهاى متفاوت و زيبا و بافت نوارى شكل ديده مي شوند . تراورتن ها معمولاً کمتر به  صورت سنگ دانه درشت تشكيل می شوند و ازنظر منشأ و تركيب شيميايى با اســتلاكتيت و استلاگميت (نهشــتهه اي درون غارها) مشــابه هســتند، اما تراورتن ها در مقایسه با آنها پوليش بهترى دارنــد . گاهى توفا يا سنگ آهك ســبک (Tufa  آهكهاي با تخلخل زياد و حفرات بزرگ می باشد)، قشــر آهكى يا كلوخه آهكى، مرمــر اونيكس(باباقورى) يا اونيكس مكزيكى هم رديف تراورتن بــه كار می روند. به علت ســختي، تراكم و بلوريــن بودن ازگذشــته تا به امــروز به عنوان سنگهاى تزيينى، دكوراســيون و توليدات ســنگ ساختمانى به كار رفته و حتي به عنوان آهك براى بهبود بخشــيدن به خاك در كشاورزى نيز مورد استفاده قرار می گيرند . تراورتن ها جديدترين سنگهايي هستند كه در سطح زمين تشكيل شــده اند و به دوران چهارم زمين شناسي يعني كواترنر تعلق دارند .

شــفافيت: سنگ تراورتن غيرشــفاف است اما به صورت ورقه اي نــازك گاهي نيمه شفاف است.

جلا يا انعكاس نوراز ســطح ســنگ: سنگ تراورتن كدر تا مرواريدى و گاهي شيشه اى است.

قدرت واكنش: سنگ تراورتن دراسيد كلريدريك HCl  رقيق حل مي شود .

ســختى(در مقيــاس مــوس):سختی سنگ تراورتن بيــن 3 تــا 4 اســت، ســختي تمــام كاني هــاي پوســته زميــن در اشــل مــوس  Mohs از (1) نرم تريــن تــا (10) ســخت ترين  مشــخص شــده اســت

رنگ پودر سنگ: اغلب سنگهای تراورتن سفید رنگ هستند.

رنگ: با وجــود ناخالصي در ســنگهاي تراورتن بــه رنگهاي متفاوت ديده مي شــوند، بى رنگ، ســفيد، صورتى، قهوه اى،زرد، ليمويي، قرمز و...

چگالى يا وزن مخصوص: چگالی سنگ تراورتن 71/2 گرم بر سانتيمتر مكعب است.

گراويتی ويژه: گراوریتی سنگ تراورتن  68/1 گرم بر سانتيمتر مكعب

 نقطه اشتعال: سنگ تراورتن دردماي 31 درجه ســانتيگراد (89 درجه فارنهايت) تابان و يا شعله ورمي شود

 قابليت انحلال: سنگ تراورتن در آب، در دماي 20 درجه ســانتيگراد (68 درجه فارنهايت) نامحلول اما در حلال هاى آلــى مانند هيدروكربن هاى بنزن و هيدروكربن هاى كلرينه، اســتن، فتالات ها، متانول، اتانول كاملاً محلول است

 مزایا سنگ تراورتن

 انواع سنگ ميزبان/مرتبط

 سنگهاى كربناته در زيرسطح زمين، برش هيدروترمــال (Hydrothermal Breccia)  لايه ها و توده هاى سيليسى، رسوبات درياچه اى، رگه هاى آهكي به فرم اونيكس مكزيكى در ارتباط با تراورتن هستند

فرم نهشته هاى تراورتن

 آهك هايي كه در اطراف چشمه ها رسوب مي كنند به صورت تپه هاى مخروطى، پهنه هاى نسبتاً هموار(شــيت) و پركننده حوضه ها و لايه هاى گسترده بوده كــه برخى اوقات رنگ و بافت هاى متفاوتى را نشان مى دهند كه احتمالاً مناطق تغذيه كننده آن ها گسله ها و برش ها هستند . تراورتن هاى با منشا آبهاى جوى داراى تغيير رژيم آبدهى فصلى هستند و عناصر محلول درآنها مانند Mg ،Fe ،Al  موجب تركيب متفاوت نهشته هاي آهكي مى شوند و لايه هايى از آهك با ضخامت و رنگهاى مختلف را تشكيل مى دهند . تراورتن ها حاصل رسوب گذاري تركيبات آهكى در حوضچه هاى كم عمق و راكد هستند . آب هايى كه جريان دارند تراورتن هايى با حفرات بيشتر و گاهى بزرگتر را تشكيل مى دهند كه ناشــى از سرعت ته نشينى است. افزايش تبخير، وجود موانــع مثل گياهان آبزى در مسير سرعت باد و تلاطم آب نيز در فرايند ته نشينى رسوبات كربنات كلسيم (تراورتن) موثرند (1983 Etal and Scholle)  افزايش در تحرك آب مثل تلاطم يا جارى شدن موجب مى شود تاگازهاى Co2  سريعتر خارج شده و رسوب گذارى نيز سريعتر شود .

اغلب زمين شناسان تراورتن را يك سنگ آهكي شيميايي ميدانند كه معمولا ً تركيب آن ازكلسيت بوده و دراطراف چشمه هاي آب گرم تشكيل مي شوند . مطالعات اخير نشان داده است مجموعه هاي میكروبي كه در آبهاي زير زميني وجود دارند نيز دررسوب گذاري كلسيت (كاني اصلي تشكيل دهنده آهك) براي تشكيل آهك هاي تراورتن دخالت دارند. بنابراين نوعي تراورتن با منشا بيوشيميايي تشكيل ميشود. برخي از محققين معتقدند تراورتن ها حاصل رسوب گذاري سطحي توسط چشــمه هاي آب گرم و آب سرد و همچنين رسـوب گذاري درغارهاست.  به طوركلي اينگونه نهشته هاي آهكي به صورت تپه هاى كوچك، شيت ها (پهنه هاى نسبتاً هموار) و تراس هاى آهکی است و ممكن است درياچه هاى كم عمق ودره ها را نيز پركنند .

 بیشتر بخوانید: مشخصات و معایب سنگ تراورتن

 بیشتر بخوانید: تراونیکس

 بیشتر بخوانید: تراورتن سیلور

 بیشتر بخوانید: سنگ تراوتن قرمز آذر شهر

 بیشتر بخوانید: سنگ تراورتن گردویی

 بیشتر بخوانید: تراورتن ابیانه

 بیشتر بخوانید: تراورتن شکلاتی

 بیشتر بخوانید: سنگ تراورتن

 بیشتر بخوانید: تراورتن حاجی آباد

 بیشتر بخوانید: تراورتن عباس آباد